Tazminat Esası ve Kesinti Kuralları
Giydirilmiş Brüt = Son Brüt Maaş + Süreklilik Arz Eden Aylık Yan Haklar Kıdem Matrahı = min(Giydirilmiş Brüt, 73.729,87 TL) Net Kıdem = Brüt Kıdem x (1 - 0,00759) [Gelir vergisi ve SGK kesilmez] İhbar Süreleri: <6 ay 14 gün · 6–18 ay 28 gün · 18–36 ay 42 gün · 36+ ay 56 gün Net İhbar = Brüt İhbar x (1 - Gelir Vergisi Oranı - 0,00759)
Sayısal Örnek: 110.000 TL Brüt Maaşta Kıdem Tavanı Farkı
Giydirilmiş brüt ücreti 122.000 TL olan ve tam 6 yıl çalışan bir personelin kıdem tazminatı kendi maaşından değil 2026 yılı ikinci yarısı yasal tavanı olan 73.729,87 TL üzerinden hesaplanır. Buna göre 6 yıl x 73.729,87 = 442.379,22 TL brüt kıdem çıkar ve yalnızca 3.357,66 TL damga vergisi kesilerek 439.021,56 TL net ödenir. İhbar tazminatında ise tavan uygulanmaz; 56 günlük ücret kendi giydirilmiş brütü olan 122.000 TL üzerinden hesaplanıp gelir ve damga vergisine tabi tutulur.
Giydirilmiş Brüt Ücret Neleri Kapsar?
1475 sayılı İş Kanunu'nun yürürlükteki 14. maddesine göre kıdem ve ihbar tazminatına esas ücret yalnızca çıplak maaş değildir. İşveren tarafından süreklilik taşıyacak şekilde her ay veya yıl içinde düzenli dönemlerle verilen yemek yardımı, servis/yol ücreti, bayram ikramiyesi, düzenli yakacak veya aile yardımı gibi menfaatlerin aylık brüte düşen payı maaşa eklenerek giydirilmiş brüt ücret bulunur.
Buna karşılık arızi fazla mesai ücretleri, yalnızca satış gerçekleştiğinde verilen düzensiz performans primleri veya işin görülmesi için verilen iş kıyafeti gibi kalemler giydirilmiş ücrete dahil edilmez. Yıllık ikramiye örneğin yılda bir maaş ödeniyorsa bir aylık brüt ikramiye 12'ye bölünerek aylık ek tutara yazılır.
Kıdem Tazminatı Tavanı ve Vergi Avantajı
Kıdem tazminatında devlet memurlarına ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesine endeksli yıllık tavan sınırı bulunur. Maaş ne kadar yüksek olursa olsun her tam hizmet yılı için ödenebilecek brüt kıdem tavan tutarını (2026 ikinci yarısında 73.729,87 TL) geçemez. İşveren isterse sözleşme gereği bu tavanın üzerinde ek ödeme yapabilir; ancak tavanı aşan kısım kıdem tazminatı istisnasından yararlanamaz, normal ücret sayılarak gelir vergisine ve sigorta primine tabi olur.
Yasal tavan içinde kalan kıdem tazminatından ise yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir; gelir vergisi ve SGK primi sıfırdır.
İhbar Tazminatında Tavan Yoktur, Gelir Vergisi Vardır
Belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı sebep olmaksızın fesheden taraf, çalışanın kıdem süresine göre 2, 4, 6 veya 8 hafta önceden yazılı bildirim yapmak ya da bu sürenin giydirilmiş brüt ücretini peşin ödemek zorundadır. İhbar tazminatı kıdemden farklı olarak tavan sınırına tabi değildir; fakat SGK primi kesilmese de ücretin kümülatif dilimine göre %15 ile %40 arasında gelir vergisi ve binde 7,59 damga vergisi kesilir.
Sık Sorulan Sorular
Kendi isteğimle istifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kural olarak istifada kıdem tazminatı ödenmez. Ancak askerlik, yaş hariç emeklilik prim gününü doldurma (SGK'dan kıdem tazminatı alabilir yazısı), kadın çalışanın evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde ayrılması veya ücretin eksik ödenmesi gibi haklı fesih hallerinde tam kıdem tazminatı doğar.
1 yıldan az çalıştıysam ihbar tazminatı alabilir miyim?
Evet. Kıdem tazminatı için en az 1 tam yıl çalışma şartı aranırken, ihbar süresi ve ihbar tazminatı işe girişin ertesi gününden itibaren (deneme süresi yazılı olarak konulmamışsa veya aşılmışsa) 2 hafta olarak doğar.
İşveren ihbar süresinde yeni iş arama izni vermezse ne olur?
4857 sayılı İş Kanunu m.27 gereğince ihbar süresince günde en az 2 saat ücretli yeni iş arama izni verilmelidir. İşveren bu izni vermez veya eksik kullandırıp çalıştırırsa, çalışılan iznin ücreti %100 zamlı ödenir.
Kullanılmamış yıllık izin ücretleri tavan sınırına tabi midir?
Hayır. Yıllık izin alacağı tavan sınırına tabi değildir ve son çıplak brüt ücret (yan haklar eklenmeden) üzerinden hesaplanır; ayrıca SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilerek ödenir.